KARACABEY HAMAMININ MİMARİ ÖZELLİKLERİ

Talat Paşa Bulvarı üzerinde bulunan Karacabey Hamamı, kadınlar ve erkekler için çifte hamam olarak yapılmıştır. Hamamın batı kısmında birbirine bitişik soyunmalıkları, doğu kısmında ise batıdakilere göre daha değişik inşa tarzı gösteren sıcaklık ve halvetleriyle birlikte bütünü kareye yakın büyük bir dikdörtgen meydana getirmektedir. Kare planlı soyunmalıklar kerpiç duvarlı çatılı; diğer bölümler moloz taş duvarlı, tuğla üst örtülüdür. Güney cephe tuğla hatıllı kesme taş kaplıdır. Üst örtü halen beton mozaik kaplıdır.

Cadde kenarındaki erkekler kısmının; soyunmalığı kadınlarınkinden küçük, sıcaklığı ise daha fazladır. Soyunmalık duvarları sıvalı; piramidal çatıları ortada fenerliklidir. Hamamın erkekler kısmının girişi caddeye açılır. Kadınlar kısmının kapısı ise batı cephesinde yer alır. Soyunmalık içinde kenarlarda ahşap soyunma kabinleri ortada fıskiyeli havuzları vardır.

Hamamın içindeki duvarlar ve zemini mermer kaplanmıştır. Üstten, daire, çokgen ve yıldız şekilli ışıklıklarla aydınlık sağlanmıştır. Bu ışıklıklar gündüz her açıdan ışığın alınmasını doğal olarak sağlamaktadır.

Kadınlar kısmına göre daha süslü yapılan erkekler kısmında soğukluğun doğusundaki kemerli bir kapı ile ılıklığa geçilir. Dikdörtgen planlı bu mekanı örten kubbeye üçgenlerle geçilmiştir. Ilıklığın batısındaki iki kapıdan sağdaki sıcaklığa, soldaki helâ ve traşlığa geçilir. Dikdörtgen planlı bu kısmın üst örtüsü üçgenlerle geçilmiş bir kubbedir.

Sıcaklık, dört eyvanlı plan şemasi göstermektedir. Eyvanlardan ilkine yandan bir kapı ile girilir. Eyvanın ön kısmı aynalı tonozludur. Karşıdaki bir kapı ile de hamamın özel halvetine (çok sıcak bölüm) geçilmektedir. Köşelerdeki mukarnaslarla kareden sekizgene geçilen bu halvetin kubbesinin eteği de mukarnaslarla süslü olup merkezindeki yıldız planlı göbekte yine yıldız şekilli ışıklıklar vardır. Giriş eyvanının gerisindeki önü açık halvetin kubbesine üçgenlerle geçilmiştir. Sıcaklığın ortasında sekizgen bir göbek taşı yer alır. Sekizgen kasnaklı kubbeye köşelerdeki mukarnaslarla geçilmektedir. Sivri kemerlerle orta mekana açılan diğer eyvanlar, girişteki gibi önde aynalı tonozlu, geride kubbelidir. Kubbeler üçgen geçişlidir. Eyvanlar orta mekana sivri kemerlerle açılmıştır .Bu kemerlerin kaideleri mukarnas süslemelidir. Doğudaki eyvanın iki yanında kubbeli birer halvet bulunmaktadır. Halvet kubbeleri pandantif geçişlidir. Soldaki halvetin kuzey duvarında sıcak su deposuna bakılan bir açıklık vardır.

Kadınlar kısmı erkekler kısmına göre biraz daha değişik bir plan gösterir. Kadınlar kısmının genişçe soyunmalığının batı duvarının güney köşesinde hela kısmı kuzey tarafında giriş kapısı yer alır. Kadınlar kısmı da simetrik bir plana sahiptir. Kubbeyle örtülü sıcaklığının orta mekanının iki yanı beşik tonozla örtülüdür. Güneybatı köşesindeki çapraz tonozlu ılıklıktan kuzey eyvanına geçilir. Yan eyvanlara göre daha dar olan kuzey eyvanına önü beşik tonoz, gerisi küçük bir kubbe ile örtülüdür. Bu eyvanın diğer tarafındaki halvet de çapraz tonozludur. Sıcaklığın doğusundaki yan yana iki halvet kubbeyle örtülüdür. Kubbeleri pandantif geçişlidir. Hamamın doğusundaki betonarme külhan bölümü sıcak ve su deposundan başka kuzeyini de soğuk su deposu kuşatmaktadır. Hamamönü semti de adını Karacabey Hamamından alır.